สำหรับนักเล่นเครื่องเสียงแล้ว เป็นที่ทราบกันดีว่า  วัสดุของลำโพง  จะส่งผลโดยตรง กับคุณภาพของเสียงดนตรี  ซึ่งบรรดาวิศวกรของผู้ผลิตเครื่องเสียงแต่ละค่าย ต่างก็พัฒนาแบรนด์ลำโพงของตนเองในแต่ละรุ่น  ให้มีรูปแบบเฉพาะตัว  เพื่อความโดดเด่นเหนือคู่แข่ง

ฉบับนี้จึงเป็นเรื่องเกี่ยวกับวัสดุส่วนต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อคุณภาพเสียงของลำโพง  ซึ่งที่ต้องเน้นกันเป็นพิเศษ คือ กรวยของลำโพง  ที่ส่งผลโดยตรง  ซึ่งวัสดุแต่ละชนิดให้น้ำเสียงต่างกันอย่างไร  ต้องมาดูกัน

กรวย          เป็นวัสดุที่ส่งผลโดยตรงกับลักษณะเสียงที่ออกมาจากการกระพือที่ทำให้เกิดเสียงขึ้น  แต่ละค่ายต่างก็คิดค้นวัสดุที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ  เพื่อเน้นคุณภาพเสียงให้เป็นไฮเอนด์มากที่สุด  ทำให้มีกรวยประเภทต่าง ๆ ออกมามากมาย  แต่โดยทั่วไปแล้ว  วัสดุกรวยจะแบ่งออกได้ดังนี้

-- กระดาษ  เป็นวัสดุกรวยที่ได้รับความนิยมและเป็นต้นตำรับของกรวยลำโพง  ก่อนที่จะมีสารสังเคราะห์ต่าง ๆ เกิดขึ้น  ในอดีต การผลิตไม่ยุ่งยาก  คล้าย ๆ  กับการทำกระดาษ  จึงทำให้เกิดกรวยกระดาษขึ้นรูป (NON PRESSED PAPER CONE) สังเกตได้จากผิวที่ตะปุ่มตะป่ำด้านล่าง  ซึ่งเกิดจากการปล่อยให้ขึ้นรูปเอง  กรวยประเภทนี้จะให้คุณภาพเสียงได้เป็นธรรมชาติ  ชัดเจนสมจริงตามต้นฉบับ  และยังให้เสียงเบสส์ที่นุ่มลึก  ปัจจุบัน ลำโพงไฮเอนด์ส่วนใหญ่จะเน้นวัสดุประเภทนี้

--กรวยกระดาษอัดขึ้นรูป  เป็นกรวยที่ได้รับความนิยมเช่นกัน  การผลิต ต้องใช้เครื่องอัดแรงดังสูง เพื่อให้กระดาษเป็นรูปกรวยลายต่าง ๆ แทนที่จะเป็นตะปุ่มตะป่ำ  ผลิตได้เร็ว เป็นปริมาณมาก ๆ  จึงเป็นที่นิยมของผู้ผลิต   น้ำเสียงยังคงความเป็นธรรมชาติ  มีความกระชับมากขึ้น  แต่ลูกนุ่มลึกเป็นรองกรวยกระดาษแบบขึ้นรูป

-- โพลีโพรไพลีน  เป็นกรวยที่ได้รับความนิยมมาก  เนื่องจากเป็นวัสดุที่มีคุณสมบัติคล้ายกระดษ  และยังมีความทนทานมากกว่า  ไม่กลัวความชื้น  สามารถอัดเล่นได้เต็มพิกัด  อีกทั้งขั้นตอนการผลิตง่ายด้วยเครื่องฉีด  และปั๊ม  เป็นจำนวนมาก  เสียงที่ได้จะตอบรับทุกรูปแบบ จัดเป็นกรวยอเนกประสงค์  และได้รับความนิยมมากทีเดียว

-- เคฟลาร์  เป็นวัสดุสังเคราะห์อีกประเภทหนึ่ง ที่เริ่มมีการผลิตในระยะหลัง  เพื่อสร้างความแตกต่างในด้านน้ำเสียง  มีความแข็งแรงคงทน และให้เสียงเบสส์มีพลัง  เสียงกลางชัดเจน  ลักษณะของเสียงจะฉับไวจัดจ้าน  ส่วนมากจะเป็นสีเหลือง มีทั้งถักทอ และขึ้นรูปทั้งชิ้น

--คาร์บอนไฟเบอร์  เป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมในช่วงหนึ่ง ที่โดดเด่นเป็นเสียงเบสส์  มีเนื้อหาฟังออกง่าย และยังกระชับฉับไว เสียงกลางขึ้นได้ในโทนสูง มีความทนทาน  ส่วนมากจะเป็นสีเทา หรือดำ  ออกเงา ๆ มีทั้งฉีด  ขึ้นรูป  และสานขึ้นรูป

-- ไฟเบอร์กลาสส์  เป็นวัสดุที่มีคุณสมบัติคล้าย ๆ กับเคฟลาร์ ให้น้ำเสียงในโทนเดียวกัน  กับเสียงเบสส์มีพลัง  กระชับฉับไว เสียงร้องสดชัด  ส่วนมากจะนำมาทำเป็นรูปรังผึ่ง  หรือแบบถักทอ 2 ชั้น ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน

-- อินเจคชัน  เป็นวัสดุกรวยประเภทฉีดขึ้นรูป  มีลักษณะคล้าย ๆ กับพลาสติค เป็นวัสดุสังเคราะห์  ขึ้นอยู่กับวิศวกรของแต่ละค่าย ว่าจะเลือกใช้ส่วนผสมแบบใด  เพื่อให้ลักษณะของกรวยมีรูปแบบเฉพาะ และให้คุณภาพเสียงเฉพาะตัว  ซึ่งหากกรวยบางให้ตัว ก็จะออกมาพลิ้วใส  นุ่มนวล  และถ้ากรวยหนา คงรูป  จะมีความกระชับสดชัด

-- โลหะ เป็นวัสดุกรวยที่พัฒนาถึงขีดสุด เพื่อตอบรับกับแนวดนตรีแนวใหม่  สนุกสนาน และมีเสียงดนตรีใหม่ ๆ เข้ามาร่วมด้วย  มีทั้งใช้เป็นโลหะทั้งชิ้น  แต่ที่นิยมกัน จะเป็นการนำโลหะมาเคลือบบนวัสดุเดิม เพื่อให้มีความคงทนในตัวมากขึ้น

เดิมทีแนวความคิดในด้านการฟังดนตรี จะเลือกกรวยไปตามเครื่องดนตรี  โดยกรวยที่มีลักษณะนุ่ม  จะเหมาะกับเสียงเบสส์ลึก ๆ  เสียงกระเดื่องเบา ๆ กรวยที่หนาคงรูป จะเหมาะกับดนตรีที่ให้ความกระชับอย่างสแนร์ กีตาร์ริธึม หรือกรวยโลหะเหมาะกับเครื่องดนตรีโลหะ  อย่างเครื่องเป่าต่าง ๆ เป็นต้น แต่ปัจจุบัน วัสดุกรวยแต่ละประเภทสามารถตอบสนองเสียงดนตรีได้หลากหลายมากขึ้น

คัดลอกจากหนังสือ CAR STEREO ปีที่ 24  ฉบับที่ 276  มิถุนายน 2549